الشيخ الكليني ( مترجم : كوه كمره اى )
743
الكافي ( أصول الكافي ) ( فارسي )
واحده تشكيل دهد ، در اينجا از نظر تعبير نزول بر قلب كه محل اسرار است اشاره بدين معنى شده است . از مجلسى ( ره ) - « إِنَّا عَرَضْنَا الْأَمانَةَ » اين آيه از متشابهات است و مفسران و روايات در بيان آن اختلاف دارند به وجوهى : 1 - امانت مطلق تكاليف است و مقصود عرض آنها است بر اهل آسمانها و زمين و جبال ، يعنى تعريف اهميت آن و اباى اهل آنها ، يعنى از ترس امتناع ورزيدند از خيانت در امانت و تحمل مسئوليت خلاف كارى در آن ، و از اين ميان انسان ستم كار و نادان اين مسئوليت را به گردن گرفت و گناه ورزيد و امانت الهيه را نگهدارى نكرد . 2 - عرض امانت يعنى مقابله و سنجش آن با آسمانها و زمين و جبال و مقصود اين است كه از همهء اينها بزرگتر است ، و آنها از ضعف در برابر آن ترسيدند آن را حمل كنند ولى انسان از ظلم و نادانى آن را قبول كرد و مسئول شد . 3 - بيضاوى گفته مقصود از امانت طاعت است به اعتبار عظمت آن و منظور اين است كه تا آنجا بزرگ است كه اگر بر اين اجرام عظام عرضه شود و شعور داشته باشند از پذيرش آن بترسند و كنار روند و انسان سست پيكر و ناتوان آن را پذيرفت تا به خير دارين رسد ، ولى او ستمكار است كه حقش را ادا نكرد و به سرانجام بد كارى خود نادان است . يعنى از نظر اغلب افراد چنين است و طبرسى هم قريب همين معنى را گفته كه مقصود اين است كه اگر آسمانها و زمين و جبال عقل داشتند و امانت بر آنها عرضه مىشد كه عبارت از وظائف اصول و فروع دين باشد و مختار بودند در رد و قبول با اين پيكر بزرگ و سختى و نيرومندى از حملِ آن امتناع مىكردند براى ترس از تقصير در اداى حقش ، ولى انسان ناتوان آن را حمل كرد و به واسطهء ظلم و جهلش ترسى به خود راه نداد و كلام ابن عباس هم كه